Ο αόρατος κόσμος της ψυχανάλυσης

Έρχονται στιγμές στη θεραπεία που ο θεραπευόμενος εκφράζει στον θεραπευτή: «Είμαι καλύτερα, δίχως να μπορώ να εξηγήσω ακριβώς το γιατί». Και φυσικά αυτό δεν συμβαίνει δια μαγείας, αλλά αποτελεί μέρος του αόρατου κόσμου της τέχνης της ψυχανάλυσης.
 

Το ασυνείδητο είναι το αθέατο «όργανο» της ψυχής και εργάζεται με τον δικό του μυστικό τρόπο, καθώς ο θεραπευτής συνδιαλέγεται μαζί του. Δεν είναι μόνο αυτά που λέγονται, αλλά κυρίως όσα δεν λέγονται.
 

Η ευλαβική σταθερότητα και η τήρηση του πλαισίου (όπως ο χώρος, ο χρόνος, η διάρκεια και η συχνότητα/σταθερότητα των συνεδριών, η πληρωμή, η στάση και η ουδετερότητα του θεραπευτή), που συχνά σε άλλες θεραπείες τελούν υπό διαπραγμάτευση, δεν αποτελούν ακαμψίες ή αυστηρούς κανόνες μιας προσέγγισης, αλλά εισάγουν τον θεραπευόμενο στην εξωτερική πραγματικότητα της ζωής και στον πατρικό νόμο.
 

Παράλληλα, η διαδικασία του βασικού κανόνα της ψυχανάλυσης, δηλαδή των ελεύθερων συνειρμών του θεραπευόμενου, χωρίς λογοκρισία, σε συνδυασμό με την άνευ όρων ακρόαση και αποδοχή του θεραπευτή, εισάγει στο εδώ και τώρα τη χαμένη ή ουδέποτε βιωμένη μητρική φροντίδα.
 

Ανάλογα με το πώς ο θεραπευόμενος θα νιώσει και θα αντιδράσει απέναντι σε αυτές τις δύο προαναφερόμενες φιγούρες (πατρική και μητρική), που αόρατα μεταβιβάζονται κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, διαμορφώνεται το έδαφος για τις ερμηνείες του θεραπευτή. Αυτές δεν αφορούν τόσο τα όσα λέγονται, αλλά κυρίως τα όσα δεν λέγονται: στο ανείπωτο και το άρρητο των βιωμάτων και εμπειριών του θεραπευόμενου.
 

Το εδώ και τώρα της ψυχοθεραπευτικής σχέσης νοηματοδοτεί το εκεί και τότε των σχέσεων με τους σημαντικούς Άλλους. Σιγά σιγά ανοίγουν οι «οφθαλμοί» του θεραπευόμενου. Όχι οι οφθαλμοί των ματιών, αλλά της καρδιάς.
 

Κάπως έτσι, μέσω της τέχνης της ψυχανάλυσης, αυτός ο αόρατος κόσμος γίνεται ορατός. Η οπτική αλλάζει και οι επιλογές του ατόμου γίνονται πιο απλές, ελεύθερες και αυθεντικές, ώστε κάποια στιγμή να εκφράσει: «Δεν ξέρω πώς ή γιατί, αλλά είμαι καλύτερα».